Czym jest MCV w badaniu krwi?
MCV (ang. Mean Corpuscular Volume) to parametr morfologii krwi, który określa średnią objętość pojedyńczej krwinki czerwonej (erytrocytu). Wynik podawany jest w femtolitrach (fL) i pozwala sklasyfikować krwinki jako mikrocytarne (małe), normocytarne (prawidłowe) lub makrocytarne (duże). Badanie to jest kluczowe w diagnostyce różnicowej niedokrwistości, pomagając ustalić jej pierwotną przyczynę.
Dlaczego badanie MCV jest ważne?
Oznaczenie MCV jest istotne, ponieważ pozwala odróżnić różne typy anemii, które dają podobne objawy, ale wymagają innego leczenia. Niskie MCV często sugeruje problemy z gospodarką żelazem, podczas gdy wysokie MCV wskazuje na niedobory witaminowe lub problemy z wątrobą. Wynik ten umożliwia lekarzowi precyzyjne ukierunkowanie dalszej diagnostyki.
Jak przygotować się do badania MCV?
Aby wynik MCV był wiarygodny, należy przestrzegać podstawowych procedur przedanalitycznych.
- Czy trzeba być na czczo? Tak, krew do badania MCV najlepiej pobierać rano, będąc na czczo.
- Jak pobiera się materiał? Krew pobiera się zazwyczaj z żyły łokciowej do probówki z antykoagulantem EDTA, co zapobiega krzepnięciu.
- Co może zafałszować wynik? Intensywny wysiłek fizyczny przed badaniem lub długi czas transportu próbki (powyżej 2 godzin) mogą wpłynąć na objętość krwinek.
Jakie są normy MCV dla dzieci i dorosłych?
Prawidłowe MCV (normocytoza) oznacza, że średnia objętość krwinki mieści się w granicach referencyjnych dla danego wieku. Normy te różnią się znacząco między noworodkami, dziećmi a dorosłymi.
Zakresy referencyjne MCV:
- Dorośli: 80–98 fL.
- Noworodki (0–3 dni): 95–125 fL (fizjologiczna makrocytoza).
- Niemowlęta (3–6 miesięcy): 77–110 fL.
- Dzieci (7 miesięcy – 6 lat): 74–86 fL.
- Młodzież (12–17 lat): Stopniowy wzrost do wartości 81–93 fL.
Wartości mogą nieznacznie różnić się w zależności od laboratorium wykonującego analizę.
Co oznacza niskie MCV (poniżej normy)?
Niskie MCV (< 80 fL) świadczy o mikrocytozie, czyli obecności we krwi krwinek o zbyt małej objętości. Taki wynik najczęściej wskazuje na zaburzenia w syntezie hemoglobiny.
Najczęstsze przyczyny obniżonego MCV:
- Niedokrwistość z niedoboru żelaza: Jest to najczęstszy powód mikrocytozy, wynikający z ubogiej diety lub utraty krwi.
- Talasemia: Wrodzona choroba genetyczna, w której dochodzi do produkcji nieprawidłowej hemoglobiny.
- Choroby przewlekłe: Długotrwałe stany zapalne mogą prowadzić do wtórnej niedokrwistości mikrocytarnej.
W celu potwierdzenia diagnozy niskiego MCV lekarz zazwyczaj zleca badanie poziomu ferrytyny i żelaza.
Co oznacza wysokie MCV (powyżej normy)?
Wysokie MCV (> 99-100 fL) oznacza makrocytozę, czyli występowanie erytrocytów o nadmiernie dużej objętości. Stan ten często wiąże się z zaburzeniami syntezy DNA w krwinkach.
Najczęstsze przyczyny podwyższonego MCV:
- Niedokrwistość megaloblastyczna: Wynika z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego.
- Choroby wątroby: Marskość lub zapalenie wątroby wpływają na strukturę błon komórkowych erytrocytów.
- Niedoczynność tarczycy: Brak hormonów tarczycy spowalnia dojrzewanie krwinek.
- Leki i używki: Nadużywanie alkoholu oraz stosowanie niektórych leków (np. metforminy, metotreksatu) może podnosić MCV.
Fizjologicznie podwyższone MCV występuje naturalnie u noworodków oraz kobiet w ciąży.
Jakie objawy towarzyszą nieprawidłowemu MCV?
Nieprawidłowy wynik MCV, zarówno podwyższony jak i obniżony, zazwyczaj wiąże się z objawami ogólnej niedokrwistości. Pacjenci z odchyleniami w tym parametrze zgłaszają najczęściej:
- Przewlekłe zmęczenie i osłabienie.
- Bladość skóry i błon śluzowych.
- Zaburzenia koncentracji oraz zawroty głowy.
- Objawy neurologiczne (drętwienie, mrowienie) – specyficzne dla wysokiego MCV przy niedoborze witaminy B12.
Co zrobić z nieprawidłowym wynikiem MCV?
Wynik MCV zawsze powinien interpretować lekarz w kontekście innych parametrów morfologii, takich jak hemoglobina, płytki krwi czy wskaźnik MCH.
- Przy niskim MCV: Leczenie zazwyczaj opiera się na suplementacji żelaza i diagnostyce przyczyn jego utraty.
- Przy wysokim MCV: Terapia najczęściej polega na uzupełnianiu niedoborów witaminy B12 i kwasu foliowego oraz leczeniu chorób wątroby lub tarczycy.
