Ból pod pachą – przyczyny, objawy i leczenie. Kiedy udać się do lekarza?
Ból pod pachą to niepokojący objaw, który może mieć dziesiątki przyczyn – od błahych, jak nadwyrężenie mięśni, po bardzo poważne, jak infekcje czy choroby nowotworowe. Zlokalizowanie bólu w tej wrażliwej okolicy, blisko węzłów chłonnych i piersi, często budzi duży lęk.
Dobra wiadomość jest taka, że nie każdy ból w tym miejscu oznacza raka. Najczęściej jest on związany z przeciążeniem lub niegroźnym stanem zapalnym. Nie należy go jednak nigdy ignorować. W tym artykule kompleksowo wyjaśniamy, o czym może świadczyć ból pod pachą i jakie kroki podjąć, aby znaleźć jego przyczynę.
Najczęstsze i niegroźne przyczyny bólu pod pachą
W większości przypadków ból pod pachą ma podłoże mechaniczne lub dermatologiczne. Zazwyczaj jest łatwy do zdiagnozowania i wyleczenia.
Nadwyrężenie lub uraz mięśni (zakwasy)
Dół pachowy jest otoczony przez mięśnie klatki piersiowej (piersiowy większy) i pleców (najszerszy grzbietu).
- Przyczyna: Intensywny trening siłowy (wyciskanie, podciąganie), gwałtowne sięgnięcie po coś, podniesienie ciężkiego przedmiotu lub nawet spanie w niewygodnej pozycji.
- Objawy: Ból jest „tępy”, „ciągnący”, nasila się przy konkretnym ruchu ręką. Może przypominać silne zakwasy.
- Co robić: Odpoczynek, zimne okłady (w przypadku urazu) lub ciepłe (na zakwasy), delikatne rozciąganie.
Podrażnienie skóry i reakcje alergiczne
Skóra pod pachami jest wyjątkowo cienka i wrażliwa.
- Przyczyna: Zbyt agresywne golenie lub depilacja, otarcia od ciasnej odzieży, reakcja alergiczna na nowy antyperspirant, dezodorant, żel pod prysznic lub proszek do prania.
- Objawy: Bólowi towarzyszy świąd, pieczenie, zaczerwienienie lub widoczna wysypka.
- Co robić: Zmień kosmetyk na hipoalergiczny, noś luźniejszą, bawełnianą odzież. Ulgę przyniosą preparaty łagodzące (np. z pantenolem).
Infekcje skórne – guzki i ropnie
Ciepłe i wilgotne środowisko pod pachą sprzyja rozwojowi bakterii.
- Zapalenie mieszków włosowych: Po goleniu bakterie (zwykle gronkowce) mogą wniknąć w mikrouszkodzenia skóry, tworząc małe, bolesne, czerwone krostki wypełnione ropą.
- Zapalenie gruczołów potowych (ropień): Jest to głębsza i znacznie bardziej bolesna infekcja. Pod skórą tworzy się twardy, bolesny guzek, który z czasem mięknie i wypełnia się ropą. Może wymagać interwencji chirurgicznej (nacięcia i drenażu).
Ból pod pachą a powiększone węzły chłonne
To jedna z najczęstszych przyczyn bólu pod pachą, która budzi największy niepokój. Węzły chłonne pachowe są częścią układu odpornościowego – działają jak filtry, które wyłapują wirusy, bakterie i komórki nowotworowe.
Dlaczego węzły chłonne pod pachą bolą?
Gdy węzeł chłonny walczy z infekcją, powiększa się, staje się tkliwy i bolesny. To naturalna i pożądana reakcja obronna organizmu.
- Bolesny, miękki i przesuwalny guzek pod pachą najczęściej świadczy o aktywnej walce z infekcją.
- Twardy, niebolesny i „przytwierdzony” do podłoża guzek jest znacznie bardziej niepokojącym objawem (więcej o tym poniżej).
Infekcje bakteryjne i wirusowe
Ból węzłów chłonnych jest typowym objawem:
- Infekcji ogólnoustrojowych: Grypa, przeziębienie, mononukleoza zakaźna.
- Infekcji lokalnych: Np. zakażenie rany na dłoni lub ramieniu, angina.
- Choroby kociego pazura: Infekcja bakteryjna przenoszona przez zadrapanie kota, często powodująca powiększenie węzłów najbliżej miejsca urazu.
Choroby autoimmunologiczne
Choroby, w których układ odpornościowy atakuje własny organizm, mogą prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego i powiększenia węzłów chłonnych. Należą do nich np. reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) czy toczeń.
Czy ból pod pachą to rak? Poważne przyczyny dolegliwości
To pierwsza myśl wielu pacjentów. Choć większość bólów pod pachą jest niegroźna, objaw ten może być związany z nowotworem. Co ważne – ból rzadko jest pierwszym objawem raka.
Ból pod pachą a rak piersi
Węzły chłonne pachowe są pierwszym miejscem, do którego rak piersi daje przerzuty.
- Objawy: Pierwszym sygnałem jest zazwyczaj niebolesny, twardy guzek w piersi lub pod pachą. Ból pojawia się zwykle w późniejszym stadium, gdy guz nacieka na nerwy lub gdy powiększone węzły chłonne uciskają otaczające tkanki. Rak piersi występuje również u mężczyzn.
- Koniecznie zbadaj się, jeśli oprócz bólu wyczuwasz guzek, zauważasz zmianę kształtu piersi, wciągnięcie brodawki lub wyciek z sutka.
Ból pod pachą a chłoniak (Hodgkina i nieziarniczy)
Chłoniak to nowotwór wywodzący się bezpośrednio z układu chłonnego.
- Objawy: Charakterystyczne jest powiększenie węzłów chłonnych (często niebolesne) w jednej lub kilku okolicach (pachy, szyja, pachwiny). Objawom tym mogą towarzyszyć tzw. objawy ogólne: niewyjaśniona utrata wagi, nocne poty i uporczywa gorączka.
Ból promieniujący – kiedy pacha boli od innego narządu?
Czasami źródło bólu znajduje się daleko od pachy, a ból jest jedynie „przeniesiony” przez nerwy.
Ból pod lewą pachą i ból w klatce piersiowej (Zawał serca)
UWAGA: STAN ZAGROŻENIA ŻYCIA!
Ból pod lewą pachą, który ma charakter ściskający, gniotący, promieniuje z klatki piersiowej do lewego ramienia, żuchwy lub pleców, i towarzyszą mu duszności, zimne poty lub nudności – może świadczyć o zawale serca. Wymaga natychmiastowego wezwania pogotowia (999 lub 112).
Ból pod prawą pachą (Problemy z pęcherzykiem żółciowym)
Ból związany z atakiem kamicy żółciowej lub zapaleniem pęcherzyka żółciowego zazwyczaj lokalizuje się w prawym podżebrzu, ale może promieniować aż do prawej łopatki i pachy. Nasila się zwykle po tłustym posiłku.
Ból pod pachą od kręgosłupa (Rwa barkowa)
Zmiany zwyrodnieniowe lub dyskopatia w odcinku szyjnym kręgosłupa mogą powodować ucisk na nerwy (tzw. rwa barkowa). Ból promieniuje wtedy od
